Historia Grand Theft Auto: od widoku z góry do GTA VI

Otwarcie przedsprzedaży GTA VI to doskonała okazja, by przypomnieć sobie, od czego zaczynała jedna z najważniejszych serii w historii gier i jak zmieniała się przez niemal 30 lat.

Z pewnością pamiętacie tę słynną misję z samolocikiem z Vice City, zdradę Big Smoke’a, jazdę ulicami Liberty City oraz pierwsze godziny spędzone w Los Santos. W tym czasie GTA przeszło drogę od dwuwymiarowej gry z widokiem z góry do ogromnych otwartych światów, w których łatwo zatracić się na dziesiątki godzin.

Wspominamy, jak rozwijała się seria Grand Theft Auto, na naszej stronie pod linkiem w relacji.

Grand Theft Auto

Pierwsze Grand Theft Auto ukazało się w 1997 roku. Gracze mogli eksplorować trzy miasta — Liberty City, Vice City i San Andreas — inspirowane Nowym Jorkiem, Miami oraz San Francisco. W przeciwieństwie do późniejszych odsłon gra wykorzystywała dwuwymiarową grafikę i kamerę z widokiem z góry.

Na wczesnym etapie projekt nosił nazwę Race’n’Chase i zakładał rywalizację policjantów z przestępcami. W trakcie prac twórcy stopniowo skupili się na przestępczej stronie rozgrywki, swobodnym poruszaniu się po mieście i wykonywaniu różnych zadań.

Pierwsze GTA otrzymało później dodatek London 1969, a następnie darmowy zestaw misji London 1961 na PC. Do dziś są to jedyne odsłony serii, których akcja w całości rozgrywa się w prawdziwym mieście poza Stanami Zjednoczonymi.

Grand Theft Auto 2

GTA 2 ukazało się w 1999 roku i zachowało dwuwymiarową grafikę z widokiem z góry, ale znacznie rozwinęło pomysły z pierwszej części. Najważniejszą nowością był system relacji z grupami przestępczymi.

Gracz mógł pracować dla różnych frakcji, wykonywać ich zadania i zwiększać swoją reputację. Wysoka reputacja odblokowywała trudniejsze zlecenia, jednak współpraca z jednym gangiem pogarszała relacje z jego rywalami. Gdy reputacja spadała zbyt nisko, członkowie wrogiego ugrupowania zaczynali atakować bohatera bezpośrednio na ulicach.

W Anywhere City działało łącznie siedem gangów rozmieszczonych w trzech dzielnicach. Gracz nie stawał się pełnoprawnym członkiem gangu, ale mógł wykonywać jego zadania i zdobywać szacunek.

Grand Theft Auto III

GTA III ukazało się w 2001 roku i stało się największym punktem zwrotnym w historii serii. Po raz pierwszy gracze otrzymali w pełni trójwymiarowe Liberty City, które można było swobodnie eksplorować pieszo lub samochodem.

Gra zachowała znaną swobodę działania, ale przeniosła ją do znacznie bardziej żywego i szczegółowego świata. Stacje radiowe, zmieniająca się pogoda, ruch uliczny, przechodnie oraz policyjne pościgi tworzyły wrażenie prawdziwego miasta.

Główny bohater, Claude, nie wypowiedział ani jednego słowa przez całą grę. GTA III stało się również jedną z najbardziej wpływowych produkcji swojego pokolenia i w dużej mierze wyznaczyło znaną dziś formułę gier akcji z otwartym światem.

Grand Theft Auto: Vice City

W 2002 roku seria przeniosła się do Vice City, inspirowanego Miami lat 80. Jaskrawa kolorystyka, neonowe ulice oraz licencjonowana muzyka sprawiły, że miasto stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych w historii GTA.

Głosu głównemu bohaterowi, Tommy’emu Vercettiemu, użyczył Ray Liotta, znany z filmu „Chłopcy z ferajny”. Vice City było pierwszą odsłoną serii z w pełni udźwiękowionym protagonistą.

Twórcy poświęcili szczególną uwagę stacjom radiowym. W grze można było usłyszeć Michaela Jacksona, Iron Maiden, Blondie, A Flock of Seagulls oraz wielu innych wykonawców, a dobór utworów pomagał oddać klimat epoki.

Gry przenośne

W 2004 roku na Game Boy Advance ukazało się Grand Theft Auto Advance, które przywróciło serii kamerę z widokiem z góry. Później Rockstar wydało Liberty City Stories i Vice City Stories na PlayStation Portable — prequele GTA III oraz Vice City.

W 2009 roku pojawiło się Chinatown Wars, stworzone z myślą o Nintendo DS. Gra łączyła widok z góry z trójwymiarowym otoczeniem i intensywnie wykorzystywała ekran dotykowy do włamywania się do samochodów, szukania przedmiotów oraz wykonywania innych czynności.

Grand Theft Auto: San Andreas

San Andreas ukazało się w 2004 roku i znacząco zwiększyło skalę serii. Zamiast jednego miasta gracze otrzymali cały stan z Los Santos, San Fierro, Las Venturas, pustyniami, lasami oraz niewielkimi miejscowościami.

Gra pozwalała zmieniać wygląd oraz kondycję fizyczną CJ-a. Bohater mógł przytyć, rozbudować muskulaturę oraz rozwijać umiejętności posługiwania się bronią i prowadzenia pojazdów. Jego kondycja wpływała nie tylko na wygląd, ale również na niektóre wypowiedzi innych postaci.

San Andreas przez wiele lat pozostawało najlepiej sprzedającą się grą na PlayStation 2, a jego łączna sprzedaż przekroczyła 35 milionów egzemplarzy. Później tytuł najbardziej udanej odsłony serii przejęło GTA V.

Grand Theft Auto IV

W 2008 roku seria powróciła do Liberty City. GTA IV wyróżniało się bardziej realistyczną fizyką, mroczniejszą atmosferą oraz poważniejszą historią.

Gra wykorzystywała silnik RAGE oraz system animacji Euphoria. Dzięki niemu postacie różnie reagowały na zderzenia, upadki i obiekty w otoczeniu, a wiele sytuacji było mniej przewidywalnych niż w poprzednich częściach.

GTA IV otrzymało dwa samodzielne dodatki: The Lost and Damned oraz The Ballad of Gay Tony. Ich wydarzenia rozgrywały się równolegle z główną historią, a niektóre misje pokazywały te same momenty z perspektywy różnych bohaterów.

Grand Theft Auto V

GTA V ukazało się w 2013 roku i po raz pierwszy zaoferowało trzech głównych bohaterów, między którymi można było przełączać się niemal w dowolnym momencie. Każda postać miała własne umiejętności, zadania oraz styl życia.

Gra pojawiła się już na trzech generacjach konsol: PlayStation 3 i Xbox 360, PlayStation 4 i Xbox One, a następnie PlayStation 5 i Xbox Series X|S. Do 2026 roku sprzedaż GTA V zbliżyła się do 230 milionów egzemplarzy.

Projekt stał się jednym z największych sukcesów komercyjnych w branży rozrywkowej. GTA V potrzebowało zaledwie trzech dni, aby zarobić miliard dolarów. W momencie ustanowienia rekordu żadna gra, film ani inny produkt rozrywkowy nie osiągnął tego wyniku szybciej.

Wraz z piątą częścią pojawiło się GTA Online. Początkowo był to tryb sieciowy GTA V, ale z czasem przekształcił się w osobną, stale rozwijaną platformę z napadami, biznesami, wyścigami oraz regularnymi aktualizacjami.

Grand Theft Auto VI

GTA VI zabierze graczy z powrotem do współczesnego Vice City oraz stanu Leonida. Głównymi bohaterami zostaną Jason i Lucia — po raz pierwszy w głównej serii jedną z dwóch centralnych postaci będzie kobieta.

Pierwszy zwiastun GTA VI uzyskał ponad 93 miliony wyświetleń na YouTube w ciągu pierwszej doby i ustanowił rekord debiutu filmu niezwiązanego z muzyką. Według Take-Two drugi zwiastun zgromadził ponad 475 milionów wyświetleń na różnych platformach w ciągu 24 godzin.

Grand Theft Auto VI ukaże się 19 listopada 2026 roku. Przedsprzedaż jest już dostępna na PlayStation 5 oraz Xbox Series X|S. Wersja na PC nie została jeszcze oficjalnie zapowiedziana.

Na przestrzeni lat Grand Theft Auto rozwinęło się z nietypowej dwuwymiarowej gry akcji w jedną z najważniejszych serii światowej branży gier. Łączna sprzedaż wszystkich odsłon przekroczyła 470 milionów egzemplarzy, a GTA VI przygotowuje się do rozpoczęcia kolejnego etapu historii serii.